Wat betekent het coalitieakkoord voor ondernemers?

Voor ondernemers bevat het akkoord een mix van concrete verlichting, nieuwe kansen én scherpere randvoorwaarden. Met twee ondernemerspartijen was dat te hopen; dit zijn de belangrijkste punten die het verschil maken op de werkvloer en in de bestuurskamer.

Regeldruk omlaag, tempo omhoog

Een van de meest tastbare beloftes aan ondernemers is het structureel terugdringen van regeldruk. Het kabinet wil jaarlijks minimaal 500 regels schrappen of vereenvoudigen, vastgelegd in een terugkerende Vereenvoudigingswet. Per ministerie komen duidelijke reductiedoelen, gecoördineerd door Economische Zaken.

Dat vertaalt zich in een aantal ingrijpende veranderingen:
 

• Europese regelgeving wordt zoveel mogelijk zonder nationale koppen ingevoerd.
• Toezichthouders moeten regels minder strikt interpreteren waar dat kan.
• Vergunningverlening wordt versneld via digitalisering en vaste beslistermijnen.
• Bij eenvoudige aanvragen wordt zelfs gekeken naar automatische vergunningverlening als de overheid te laat beslist.

Voor ondernemers die vastlopen in procedures kan dit het verschil betekenen tussen jaren wachten en daadwerkelijk doorpakken.

Fiscale rust als fundament voor investeringen

Het kabinet kiest nadrukkelijk voor stabiliteit in het fiscale beleid. Veel regelingen die voor ondernemers van strategisch belang zijn, blijven ongemoeid. Denk aan de innovatiebox, WBSO, bedrijfsopvolgingsregeling, deelnemingsvrijstelling en de expatregeling. Ook de vennootschapsbelasting blijft ongewijzigd, om het vestigingsklimaat concurrerend te houden.

Wel introduceert het kabinet een zogenoemde vrijheidsbijdrage, ingevuld via een verhoging van de arbeidsongeschiktheidsfonds-premie voor bedrijven. Over de precieze uitwerking volgt overleg met ondernemersorganisaties.

Opvallend is de expliciete belofte om de belastingdruk voor DGA’s in balans te houden. Dat wijst op een duidelijke koers: geen nieuwe verrassingen, maar voorspelbaarheid als randvoorwaarde voor langetermijninvesteringen.

Investeren moet weer makkelijker worden

Om het investeringsklimaat te versterken, richt het kabinet binnen twee jaar een Nationale Investeringsinstelling op. Deze instelling moet financiering mogelijk maken voor projecten en bedrijven die moeilijk terechtkunnen op de markt, zonder private investeerders te verdringen.

De instelling:
 

• verstrekt marktconforme leningen en eigen vermogen;
• bundelt bestaande garanties en borgstellingen;
• werkt nauw samen met de Europese Investeringsbank;
• richt zich nadrukkelijk ook op scale-ups en innovatieve mkb-bedrijven.

Parallel daaraan zet Nederland in Europa in op een verdere kapitaalmarktunie, zodat bedrijven makkelijker grensoverschrijdend kapitaal kunnen aantrekken. De onderliggende gedachte is duidelijk: groei vraagt om kapitaal, en dat kapitaal moet sneller beschikbaar komen.

Innovatie en AI als groeimotor

Wie het akkoord leest, ziet snel waar het kabinet zijn kaarten op zet. AI, digitalisering, energie- en klimaattechnologie, veiligheid en life sciences vormen de kern van het nieuwe industriebeleid.

Voor ondernemers betekent dit onder meer:
 

• uitbreiding van de WBSO voor AI- en technologische ontwikkeling;
• meer experimenteerruimte via ‘regulatory sandboxes’;
• een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, waarbij de overheid vaker als launching customer optreedt;
• investeringen in AI-infrastructuur, rekenkracht en talent.

De overheid positioneert zich hiermee nadrukkelijk niet alleen als regelgever, maar ook als aanjager van nieuwe markten.

Arbeidsmarkt: meer duidelijkheid, minder grijs gebied

De arbeidsmarkt blijft een gevoelig dossier. Het kabinet wil schijnzelfstandigheid aanpakken, maar tegelijkertijd ruimte laten voor echte zelfstandigen. De huidige conceptwet Vbar wordt daarom opgesplitst: er komt een rechtsvermoeden van werknemerschap en een nieuwe Zelfstandigenwet ter vervanging van het resterende deel.

Daarnaast zet het kabinet in op aantrekkelijkere medewerkersparticipatie, eenvoudiger aandelen(opties) en het gericht aantrekken van internationaal talent. De boodschap aan ondernemers is helder: meer duidelijkheid vooraf, maar ook minder speelruimte voor juridisch wankele constructies.

Woningbouw en stikstof: eindelijk beweging

Twee dossiers die al jaren als rem op ondernemerschap werken – woningbouw en stikstof – krijgen in dit akkoord een duidelijke versnelling.

Voor de woningmarkt betekent dit onder meer:
 

• hogere drempels voor bezwaarprocedures;
• één beroepsgang en vaste uitspraaktermijnen;
• versoepeling van regels voor splitsen, optoppen en transformatie;
• verbetering van het investeringsklimaat voor huurwoningen.

Voor bouwers, ontwikkelaars en investeerders kan dit zorgen voor snellere besluitvorming en minder onzekerheid.

In het stikstofbeleid kiest het kabinet voor doelsturing in plaats van verlamming. Ondernemers krijgen duidelijkheid over emissieruimte per sector en – waar mogelijk – per bedrijf. De huidige kritische depositiewaarde wordt vervangen door een juridisch houdbaar alternatief, met als expliciet doel: vergunningverlening weer mogelijk maken.

Klimaatbeleid als randvoorwaarde voor groei

Klimaat en economie worden in het akkoord nadrukkelijk aan elkaar gekoppeld. De aanpak van netcongestie krijgt topprioriteit, inclusief een Crisiswet om procedures te versnellen. Tegelijkertijd blijven instrumenten als de SDE++ beschikbaar en wordt geïnvesteerd in waterstof, groen gas en CCS.

Opvallend is dat de nationale CO₂-heffing voor de industrie wordt afgeschaft, om elektriciteitskosten te verlagen en het internationale speelveld gelijker te maken. De boodschap is duidelijk: verduurzaming is geen vrijblijvende ambitie meer, maar wordt wel actief gefaciliteerd.

Het coalitieakkoord en ondernemers

Het coalitieakkoord biedt ondernemers op veel fronten lucht: minder regels, meer voorspelbaarheid en een overheid die investeren en innoveren actief wil ondersteunen. Tegelijkertijd scherpt het kabinet de randvoorwaarden aan op het gebied van klimaat, stikstof en arbeidsmarkt.

Voor ondernemers die willen meebewegen, investeren en opschalen, schetst het akkoord vooral kansen. Voor wie afwacht of vasthoudt aan oude zekerheden, wordt de speelruimte kleiner. De komende jaren draait het om tempo maken en deze overheid belooft een boost te geven. Of dat gaat lukken? In deze minderheidsopstelling weet je het nooit zeker. Eerst maar aan de slag.