Komt de arbeidsmarkt nu eindelijk wel in balans?

Joël van Vugt
Op het moment dat de overheid werkt aan een wet die ‘Arbeidsmarkt in balans’ (WAB) heet, dan weet je dat er iets grondig mis is. Al jaren neemt het aantal mensen toe dat werkt via payrolling of een ZZP- of uitzendconstructie. Vaste contracten worden minder aangeboden en zelfs de goed draaiende economie lijkt daar maar weinig aan te veranderen. De WAB moet daar verandering in gaan brengen? Maar gaat dat lukken?

Waarom deze wet?

De strekking van de wet is dat ondernemers gemotiveerd moeten worden om werknemers sneller een contract aan te bieden en minder snel via constructies te werken. De reden dat ze dit nu wel doen is vooral om risico`s te voorkomen en de kosten laag te houden. En dat hangt weer samen met een totaal veranderde koopmarkt, die steeds meer verschuift naar online met lagere marges tot gevolg.

Veranderingen voor het vaste contract

Wat verandert er allemaal met deze nieuwe wet? Eerst de belangrijkste motivatiepunten voor een vast contract.

  • Ontslag wordt makkelijker. Nu moet je als werkgever nog voldoen aan één van acht ontslagvoorwaarden. Onder de nieuwe wet mag je punten ook optellen.
  • Tijdelijke contracten worden verlengd naar maximaal drie keer drie jaar.
  • De transitievergoeding, die je als werkgever betaald bij ontslag, wordt iets verlaagd.
  • Kleine ondernemers kunnen een vergoeding krijgen voor de transitie betaling als ze noodgedwongen moeten sluiten door ziekte of pensioen.

Veranderingen flex

Hier tegenover staan een aantal maatregelen om het inhuren via payroll of uitzendconstructies te ontmoedigen.

  • Werknemers met een nulurencontract of min/maxcontract zijn alleen nog verplicht om te werken als je ze minimaal vier dagen van tevoren oproept.
  • Zeg je de oproep af binnen die vier dagen, dan ben je gedwongen om toch uit te betalen.
  • Voor payrollers en uitzendkrachten gaan dezelfde voorwaarden gelden als voor werknemers via een contract. Dus hetzelfde loon, vakantiedagen, vakantiegeld en prestatiebeloningen. Alleen de pensioenregeling valt straks nog onder het uitzendbedrijf.
  • Voor werknemers in vaste dienst betaalt een werkgever een lagere WW-premie.

De grote vraag is of deze maatregelen genoeg zullen zijn om de arbeidsmarkt daadwerkelijk weer in balans te brengen. Gaan werkgevers straks echt meer mensen in vaste dienst nemen?

LEES OOK: Verhoging BTW-tarief veroorzaakt inflatie

Het ZZP-gat in de arbeidsomstandighedenwet

Het antwoord is waarschijnlijk 'nee'. Dat komt omdat er een belangrijke missende factor is, waar zowel uitzendbureaus als werkgevers nu al misbruik van maken. Dat zijn maatregelen om de befaamde ZZP-constructie aan te pakken, bekend van bijvoorbeeld Deliveroo. Hierbij worden bezorgers gedwongen om zichzelf in te schrijven bij de KvK en zich vervolgens te verhuren. ZZP`ers zijn niet gedwongen verzekerd voor arbeidsongeschiktheid of voor een aanvullend pensioen. Dit scheelt werkgevers tientallen procenten aan belastingen en dus aan kosten. Met zo`n enorm gat in de arbeidsomstandighedenwet is het maar zeer de vraag of de WAB niet gewoon dweilen met de kraan open is en uitzendbureaus hun goedkope (buitenlandse) werknemers straks massaal als ZZP’ers in gaan zetten.