Is een vierdaagse werkweek gezond voor jouw bedrijf?

Geert van der Klugt
Hetzelfde salaris en dezelfde productiviteit voor een dag minder werk: Perpetual Guardian kwam begin 2018 prominent in het nieuws, na de werkweek van 240 viernemers met een dag verminderd te hebben. Een daverend succes.

Na twee maanden tijd gaf 78% van het personeel aan een gezonde balans te hebben tussen werk en privé. Een verhoging van 24%, in vergelijking met een werkweek van vijf dagen. Perpetual Guardian beheert vermogens en nalatenschappen. Oprichter Andrew Barnes zocht naar manieren om zijn personeel een optimale werk-privébalans te bieden. Op kantoor doorgebrachte tijd zou daarmee efficiënter besteed zijn.

Vierdaagse werkweek

Jarrod Haar, HR-professor op de Auckland University of Technology, onderzocht de implementatie vóór, gedurende en na de periode van twee maanden. Op elk vlak verhoogde het werk- en levensgeluk van personeel: werknemers presteerden beter op kantoor en haalde meer voldoening uit werkzaamheden.  Stress verminderde met 7%, algemeen welzijn verhoogde met 5%.

LEES OOK: AOW-leeftijd: wat zijn zware beroepen?

De resultaten zijn overweldigend positief, maar om halsoverkop de vrijdag van het rooster af te hakken – tikkie overdreven. Onder de Nederlandse bedrijven die aanstalten maken om Perpetual Guardian op te volgen valt Hike One. Beide bedrijven hebben grotendeels personeel dat produceert, niet presenteert. Stijgt iemands productiviteit, dan is het gemis van een vijfde werkdag te compenseren. Valt of staat een bedrijf met sales of marketing, dan kan beschikbaarheid een te grote rol spelen voor een succesvolle vermindering van de werkweek. 

TNO

De vierdaagse werkweek heeft potentieel, maar het TNO waarschuwt voor mogelijke nadelige gevolgen. ‘Dat iemand viermaal negen uur aantrekkelijk vindt, wil niet zeggen dat dat ook voor diegene geschikt is’, vertellen een drie arbeidsonderzoekers in een publicatie van het TNO. ‘Het succes van een gecomprimeerde werkweek wordt grotendeels bepaald door de mate waarin medewerkers erin slagen om te profiteren van de extra vrije tijd.’

Een Nederlandse overheidsinstelling stelden in 1991 de som grootschalig op de proef. 1400 werknemers kregen de kans om de vierdaagse werkweek uit te proberen. Slechts 70 werknemers grepen de kans; een kwart daarvan stopte binnen zes maanden. De kans op overwerk neemt toe en de vrijgekomen tijd kan uitsluitend gebruikt worden voor rust, niet voor het oppakken van privézaken. Zij die wél een vierdaagse werkweek aanhielden, waren niet aanzienlijk productiever of tevredener dan het personeel met een vijfdaagse werkweek. ‘Waarschijnlijk heeft dit te maken gehad met het feit dat de medewerkers bewust met hun tijd omgingen en hun werk aanpasten aan vrije tijd, ongeacht de lengte van een werkweek’, stellen de onderzoekers.

Enerzijds toont Perpetual Guardian een aantrekkelijke nieuwe werkwijze, anderzijds is reeds onderbouwd dat een in lengte verminderde werkweek geen succesgarantie is. Legio aan factoren zijn bepalend, eigenlijk te veel om een strategie op te bouwen. Experimenteren kan echter altijd. Heb je de middelen en voel je je aangetrokken tot het idee? Niemand houd een vierdaags succesverhaal tegen.

afbeelding van Geert van der Klugt

Geert van der Klugt | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Geert