Zo deal je met pesten op de werkvloer in vijf stappen

danielle
Als iemand zich gepest voelt kan dat serieuze gevolgen hebben. Hoe ga je als leidinggevende daarmee om?

Uit een onderzoek van vacaturesite Intermediair blijkt dat ruim zestig procent wel eens heeft meegemaakt dat collega's onaardige opmerkingen over hen maakten achter hun rug om. Daarvan ervoer 45 procent dat als pesten. Het niet ontvangen van belangrijke e-mails of documenten is bij 34 procent overkomen. Deze werknemers voelden zich daardoor buitengesloten. Zelfs het niet terugbrengen van geleende spullen wordt door 67 procent gezien als pesten.

Pesten op de werkvloer kan leiden tot ontslag, vertrek en stress. Van de gepeste werknemers veranderden zeven procent van functie in hetzelfde bedrijf en twaalf procent vertrok naar een andere werkgever. Verder hebben twaalf van de ondevraagde medewerkers ziek thuis gezeten als gevolg van het pesten. De stress die medewerkers ervaren op het werk, reageren zij thuis af. Eén van de werknemers is zelfs ontslagen nadat hij het pesten aan zijn baas melden.

Pesten op het werk heeft dus serieuze gevolgen. Hoe ga je er als werkgever mee om? Adrienne Hubert, gespecialiseerd in pesten op de werkvloer, geeft tips.

  1. Zet een beleid op papier

    Allereerst is het van belang om een beleid op papier te zetten. Doe dit als werkgever samen met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging. Begin met een intentieverklaring waarin je stelt dat je het belangrijk vindt dat werknemers respectvol en professioneel met elkaar omgaan en waarin je duidelijk maakt dat pesten binnen het bedrijf niet getolereerd wordt.

    Definieer vervolgens wat je onder pesten verstaat. Sluit daarbij aan bij de definitie in de Memorie van Toelichting op de Arbowet: 'Pesten: Alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel karakter, van een of meerdere werknemers (collega's, leidinggevenden) gericht tegen een werknemer of groep werknemers die zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd.'

  2. Stel een gedragscode op

    Maak vervolgens concreet wat je van medewerkers verwacht door een gedragscode op te stellen. Sluit daarbij zo dicht mogelijk aan bij ongewenst gedrag dat in de eigen organisatie voorkomt of voor kan komen. Als er bijvoorbeeld veel achter de rug van mensen om gesproken wordt, kun je in de gedragscode opnemen: 'We praten niet over elkaar, maar met elkaar'. Als er bijnamen worden gegeven: 'We spreken elkaar met de voornaam aan en geven elkaar geen bijnamen'.

    Beschrijf vervolgens ook welke sancties je als werkgever op kunt leggen als mensen wel pesten. De sancties kunnen variëren van een waarschuwing tot en met strafontslag. Wel moet de sanctie evenredig zijn gezien de ernst van het feit, de omstandigheden, de functie van de persoon, het arbeidsverleden, en dergelijke.

    Stel een regeling op waarin wordt aangegeven hoe er met klachten over pesten wordt omgegaan.

  3. Besteed klachten uit

    Bedenk ook wie de klacht moet gaan onderzoeken. Als werkgever mis je vaak de tijd, de deskundigheid en de onafhankelijk om dat zelf te doen. Zeker bij het midden- en kleinbedrijf is het verstandig op zoek te gaan naar een externe klachtencommissie (soms zijn er in de eigen branche initiatieven op dit terrein, soms biedt de Arbodienst diensten aan en anders kun je op internet een externe klachtencommissie zoeken waarbij je je aansluit).

  4. Zorg voor opvang en informele klachtafhandeling

    Stel een (externe) opgeleide vertrouwenspersoon aan die medewerkers die gepest worden op kan vangen en desgewenst met hen meedenkt over de stappen die ze kunnen nemen om het pesten een halt toe te roepen.

    Bedenk ook wie er in of buiten het bedrijf een bemiddelende rol op zich zou kunnen nemen. Vaak ligt namelijk aan pestgedrag een onopgelost conflict ten grondslag. Als je een beleid op papier hebt, kun je dat nog laten toetsen door een ter zake deskundig jurist. Het is efficiënt om dit beleid tegen pesten deel uit te laten maken van een breder beleid inzake ongewenste omgangsvormen. Een beleid ongewenste omgangsvormen gaat ook in op seksuele intimidatie, discriminatie en agressie en geweld.

  5. Draag het beleid uit

    Vervolgens is het zaak het beleid in de organisatie uit te dragen. Licht medewerkers en leidinggevenden voor over het beleid en de gedragscode. Draag de gedragscode zelf consequent uit door voorbeeldgedrag te vertonen en zorg ook dat leidinggevenden dit doen. Lach nooit mee als er gepest wordt en vergoelijk ongewenst gedrag niet. Als medewerkers pesten, spreek ze er dan direct op aan. Leg de lat daarbij hoog. Je ziet zelf maar een deel van wat er gebeurt en dan is het van belang meteen de boodschap uit te dragen: 'Zo gaan we hier niet met elkaar om'.

Daniëlle van Gorkom | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Daniëlle