Werken zonder grenzen in het zonnige zuiden

Joël van Vugt
Het is zomer. Je bent net afgestudeerd en de wereld ligt voor je open. Natuurlijk kun je gelijk druk gaan solliciteren naar een nette baan, maar lang niet iedereen wil zich zo snel binden aan het 'burgerlijke' leven.

Want waarom zou je niet eerst eens wat van de wereld gaan bekijken? Veel jongeren dromen ervan om een jaar lang uit Nederland weg te gaan en het avontuur aan te gaan in een ver en liefst ook warm land. Exotische feesten, vreemde culturen en andere talen. Ze lijken altijd heel aantrekkelijk. Helaas moet je dan wel eerst flink sparen, want reizen is zeker niet gratis. Hoewel, misschien is er toch een oplossing voor. Eentje die ook nog eens razend populair begint te worden. 

Klantservice in het buitenland

Die oplossing is tijdelijk werken over de grens. Het vliegtuig pakken naar het buitenland en daar tegelijkertijd gaan werken en kennis maken met een nieuwe, andere cultuur. Tot tien jaar geleden was het vrijwel ondenkbaar om dat te doen. Maar inmiddels kun je als Nederlander in heel veel landen zo terecht. De reden daarvoor is dat veel grote bedrijven hun callcenters niet langer meer in Nederland plaatsen, maar in het zonnige zuiden. Athene, Barcelona en vooral Lissabon worden steeds `Nederlandser` en niet alleen vanwege de toeristen. 

Het lijstje is enorm: Airbnb en Google hebben een klantenservice afdeling (ook Nederlands) in Barcelona. Bol.com, Zalando en Philips zijn verkast naar Lissabon, met vragen voor KLM en Transavia kom je tegenwoordig uit in Praag en bel je naar Microsoft dan is de kans groot dat iemand in Athene de telefoon opneemt. 

Voordelen voor bedrijven

De voordelen van dit soort buitenlandse callcenters is groot. Ten eerste financieel. Het minimumloon in Nederland ligt nou eenmaal veel hoger dan in Portugal. Waar je in Nederland minimaal 1.578 euro verdient voor veertig uur in de week, is dat in Lissabon slechts tussen de 900 en 1.200 euro. Daar komen de soepele arbeidsvoorwaarden nog bij. De klantenservice van bijvoorbeeld Bol.com moet tegenwoordig 24 uur per dag bereikbaar zijn. In Nederland zijn er vrij strenge regels voor nachtwerk. In het buitenland zijn die er een stuk minder. 

Personeelstekort

Het enige probleem dat bedrijven hebben is om voldoende personeel te vinden die, al dan niet tijdelijk, naar het buitenland wilt verkassen om daar te werken. Casper Lemmen kwam daar bij toeval achter toen hij een aantal jaar geleden, tijdens zijn studie bedrijfskunde, tijdelijk in Spanje ging werken bij een Nederland restaurant. Op een gegeven moment werd hij benoemd tot afdelingschef en kreeg hij de vraag om 50 Nederlanders aan te nemen om daar in de zomer te gaan werken. Dat ging niet makkelijk. Hij kreeg 1.200 sollicitaties binnen, deels niet ingevuld, en moest vervolgens overal achterna bellen om de juiste mensen te vinden. Toch leverde het hem ook veel op: namelijk een idee

Grenzeloos Werken

Samen met zijn oude schoolvriend Rémon zette hij het digitale platform `Grenzeloos Werken` op om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Het begon als schoolproject en eindigde als een prijswinnende startup. Het succes was enorm. `Er is zowel een enorme vraag naar Nederlands personeel voor het buitenland, als een aanbod aan vooral jonge Nederlanders die graag tijdelijk in het buitenland willen wonen,' vertelt Lemmen. `We hebben op dit moment tussen de 15 en 20 mensen per week die starten met werken in het buitenland. Over het hele afgelopen jaar genomen, hebben we ongeveer 2.500 mensen aan een Nederlandstalige baan in het buitenland geholpen.'

Volledig ontzorgen

Lemmen: `De vraag is zelfs zo groot dat het soms gebeurd dat Nederlanders soms voor het ene bedrijf naar het buitenland vertrekken en dan worden weggelokt door het andere. Niet leuk natuurlijk voor dat bedrijf, want vaak investeren ze behoorlijk in hun personeel. Ik ken bedrijven die volledig ontzorgen. Ze regelen onderdak, helpen met het openen van een bankrekening en laten zelfs de gemeente langskomen op kantoor zodat het nieuwe personeel zich daar kan inschrijven.'

Avonturiers of slimme carrièremakers? 

Daar staat volgens Lemmen tegenover dat ze personeel regelmatig zien terugkeren. 'We zien vaak dat iemand eerst een aantal maanden tijdelijk in de horeca gaat werken. Bijvoorbeeld in Spanje. Vervolgens raakt hij geïnfecteerd door het reisvirus en wil hij meer. Dat is vaak het moment dat we hem helpen om een meer langdurige baan te vinden. Vaak bij de klantenservice. Tegelijkertijd gaat het vaak om mensen die net een HBO diploma hebben gehaald en ook echt willen investeren in hun carrière. Wat dat betreft staat het niet verkeerd op je CV dat je bij Google of Microsoft hebt gewerkt. Het is dus niet alleen avontuur dat mensen trekt, maar ze zien het ook echt als een investering in hun toekomst.'

Heimwee

Volgens Lemmen is werken in het buitenland ook echt een avontuur in de breedste zin van het woord. `Ik heb op dit moment een neefje van mij die in Barcelona werkt. Hij is voor het eerst uit huis, moet ineens zelf zijn was doen en reist `s ochtends drie kwartier met het OV om op zijn werk te komen. In Nederland is dat al een hele ervaring, laat staan in Spanje met alle cultuurverschillen erbij. Het grote gevaar voor jongeren in het buitenland is volgens Lemmen dan ook vooral heimwee. 'Je kunt ze nog zo goed voorbereiden en trainen, maar daar doe je echt niets aan.'

Waarom nu?

De vraag die blijft is waarom al die grote bedrijven juist nu hun klantenservice afdelingen zo massaal naar het buitenland verplaatsen. Het antwoord daarop ligt vooral in de techniek. Namelijk omdat het nu mogelijk is om via de cloud inkomende telefoontjes heel goedkoop door te schakelen naar het buitenland. Bovendien kun je een CRM in de cloud net zo makkelijk openen of beheren vanuit Lissabon als vanuit Utrecht. Het werken waar en wanneer je maar wilt wordt ook wel het nieuwe werken genoemd. En volgens Lemmen is klantenservice slechts het begin. 

Alles geautomatiseerd

'Neem nu ons bedrijf als voorbeeld,' legt hij uit. 'Wij werken met acht developers en drie recruiters. We hebben een kantoor in Leeuwarden, maar daar komt eigenlijk zelden iemand. Je komt er alleen als je zelf zin hebt. Het platform dat wij gebruiken is grotendeels geautomatiseerd en daardoor maakt het niet uit waar we werken. Ik sluit ook niet uit dat we ons kantoor nog eens naar een zonnige bestemming verhuizen. Ik merk ook aan het soort vacatures dat er steeds meer mogelijk wordt. Zo krijgen we inmiddels ook vragen naar developers, debiteuren en inkomstenbeheerders om dat werk in het buitenland te doen. Al het werk waarvoor je niet perse persoonlijk contact hoeft te hebben is in feite van afstand mogelijk. Wat dat betreft is de sky de limit.'

Waar moet je op letten bij werken in het buitenland?

  1. Sociale verzekeringen: In Nederland ben je sociaal verzekerd via de SVB. Als je werkt draag je, vaak via je werkgever, sociale premies af. Bijvoorbeeld voor arbeidsongeschiktheid, maar ook voor het opbouwen van je pensioen. Ook in het buitenland zijn vaak dergelijke regelingen, maar die werken heel anders dan in Nederland. Wordt je bijvoorbeeld langdurig ziek in Ierland, dan krijg je de eerste maand geen loon uitbetaald. Houdt verder in de gaten dat je voor ieder jaar dat je buiten Nederland woont later twee procent minder AOW krijgt. 
  2. Inschrijven: Er is een groot verschil tussen werken binnen of buiten de EU. Binnen de EU mag je wonen en werken waar je maar wilt. Je kunt je bij aankomst direct registreren en krijgt dan automatisch een verblijfsvergunning. Buiten de EU zul je eerst een visum aan moeten vragen. Daarvoor moet je vaak veel papierwerk inleveren. Grote bedrijven hebben daar uiteraard veel ervaring mee en geven vaak begeleiding.
  3. Cultuur en taal: Pas als je in het buitenland woont, besef je hoe Nederlands je eigenlijk bent. Houdt rekening met een flinke cultuurshock, die groter is naar mate het land waar je naar toe verhuisd exotischer is. Vaak werkt het zo:
  • De eerste drie maanden is alles mooi en prachtig
  • Tussen de drie en zes maanden loop je veel tegen cultuurverschillen aan en verlang je terug naar de bekende Nederlandse directheid. Je mist het Nederlandse eten en je familie
  • Vanaf zes maanden raak je meer en meer gewend en wordt je nieuwe thuisland ook echt je thuis
  • Blijf je langer dan anderhalf tot twee jaar weg? Hou er dan serieus rekening mee dat het moeilijk wordt om nog goed te aarden in Nederland