Ondernemers op ellenlange wachtlijst voor dringende zorg

‘Dit is een regelrechte ramp voor patiënten en ondernemers in de zorg. Dit leidt onherroepelijk tot een faillissementsgolf en exponentieel groeiende wachtlijsten in de zorg die bij bijvoorbeeld cardiologie op kan lopen tot twee jaar. Als je die wachtlijst al overleeft als je dringend hartzorg nodig hebt’, stelt Ger Jager, voorzitter van de stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze. Jager strijdt al sinds 2012 namens ruim 10.000 zorgverleners voor behoud van dit grondrecht.

Ger Jager waarschuwt voor grote gevolgen van het kabinetsbeleid voor zelfstandige klinieken en ondernemers.

Nieuwe heup straks onbetaalbaar

Jager: ‘Veel specialisten die zich buiten het ziekenhuis vestigen, krijgen geen contract met de zorgverzekeraars. Dat betekent dat deze zorgondernemers slechts 60 tot 70% van het ziekenhuistarief vergoed krijgen voor dezelfde behandeling. Het resterende bedrag moet de patiënt uit eigen zak betalen. Bij een operatie voor een nieuwe heup is de eigen bijdrage ongeveer 4.000 euro. Voor veel mensen onbetaalbaar, maar voor een ondernemer die zich niet kan veroorloven thuis op de bank te zitten, van groot bedrijfseconomisch belang.’

Om ellenlange wachtlijsten voor gerichte ingrepen zoals een nieuwe heup te omzeilen, wijken veel ondernemers uit naar zelfstandige klinieken.

‘Maar geen contract betekent ook dat de zorgverzekeraar geen macht heeft. In het ziekenhuis kunnen ze specialisten omzetplafonds opleggen. Bijvoorbeeld door de vergoeding van heupoperaties te beperken tot 300 per jaar terwijl de zorgverzekeraar en de specialist weten dat er 600 nodig zijn. De 300 patiënten die niet meer kunnen worden geholpen omdat het budget op is, komen op de wachtlijst van volgend jaar. Die loopt cumulatief op omdat de 600 patiënten van dat volgende jaar ook geholpen moeten worden. Kortom, ellenlange wachtlijsten van jaren lang. Ondernemers die deze wachtlijsten willen omzeilen, kiezen voor zelfstandige klinieken waar ze vrijwel dezelfde week nog terecht kunnen.'

Machtsspel zorgverzekeraars en wachtlijst zorg

‘Deze zelfstandige klinieken kunnen niet aan banden worden gelegd door de zorgverzekeraars.  Dat is de zorgverzekeraars een doorn in het oog. Liever hebben ze 100% controle over het aantal behandelingen, en dus de uitgaven. Dat daardoor ellenlange wachtlijsten ontstaan, vinden ze niet hun verantwoordelijkheid. Een patiënt op de wachtlijst kost geen geld. Intussen betalen Nederlanders wel een dure zorgpremie per maand voor zorg die ze niet krijgen.’ Sterker alle Nederlanders moeten zich verplicht verzekeren, maar zorgverzekeraars kennen geen zorgplicht

‘Dankzij een lobby met bewerkte cijfers hebben de zorgverzekeraars het voor elkaar gekregen dat de vergoeding voor zelfstandige klinieken eind 2028 wordt geschrapt. Dit alles voor een luttele besparing van € 150 miljoen volgens het regeerakkoord op een zorgbudget van 60 miljard.’

Langere wachttijden kunnen leiden tot een verergerend ziektebeeld, wat zwaar drukt op de arbeidsproductiviteit en de economie.

‘Door deze maatregel van het kabinet moeten patiënten of de hele behandeling zelf betalen of noodgedwongen aansluiten in de wachtrij. Zelf betalen lukt vrijwel niemand. Dus door dit regeerakkoord gaan straks honderden zelfstandige klinieken failliet. Klinieken die keihard nodig zijn om wachtlijsten weg te werken. Klinieken die flink goedkoper werken dan ziekenhuizen en zorg dus juist betaalbaar houden. De logica is zoek. Bovendien leidt dit tot een exodus van goed geschoold medisch personeel die vaak de bureaucratie van het ziekenhuis hebben ingeruild voor de efficiënte en patiëntgerichte aanpak in de zelfstandige kliniek. Als zorg en personeel verdwijnen, is dat niet meer terug te draaien. Dit is een kapitaalvernietiging van 1 miljard euro. We gaan een zorgramp tegemoet. En ik vrees dat men in Den Haag dat past beseft, als het te laat is.’

Ger Jager verbaast zich dat Den Haag het zo ver heeft laten komen dat voor een vermeende bezuiniging een hele vitale sector wordt weggevaagd.

Gemanipuleerde cijfers

‘Politici en beleidsmedewerkers zijn niet zo scherp in het doorgronden van de boekhouding als ondernemers. Anders hadden ze gezien dat de zorgverzekeraars gemanipuleerde cijfers hebben gebruikt om deze maatregel ‘geloofwaardig’ te maken in Den Haag. Het ministerie van VWS  rapporteert aan de Tweede Kamer dat ongecontracteerde zorg een bedrag van 1,7 miljard euro bedraagt.  Wat ze er niet bij vermelden is dat dit het bedrag inclusief eigen bijdragen is van patiënten, die vaak ook nog eens worden kwijtgescholden door de kliniek. Met een gemiddelde van 35% eigen bijdrage voor een behandeling, zijn de kosten dus ruim 500 miljoen lager.’ Er zit dus voor € 500 miljoen gebakken lucht in de macrocijfers. Bij een juiste en correcte boekhouding zouden de macrokosten € 500 miljoen lager zijn Dat is al meer dan de beoogde besparing van € 150 miljoen in het regeerakkoord.

‘Bovendien kan het ziektebeeld van patiënten op de wachtlijst verergeren. Dit leidt tot hogere kosten voor de samenleving. Zeker als iemand arbeidsongeschikt wordt of langdurig ziek thuis is. Het doorbetalen van loon en verlies aan arbeidsproductiviteit drukt zwaar op ondernemers. De kostenbesparing op de zelfstandige kliniek zonder wachtlijst, weegt niet op tegen de nadelige effecten voor onze economie. Maar dat is niet voor rekening van de zorgverzekeraars, maar wordt betaald uit een ander potje, bijvoorbeeld het UWV. Dus dat maakt ze niet uit.’