Is er nog een toekomst voor de boekhouder?

Redactie Baaz
Nog niet zo lang geleden was een boekhouder een eerbiedwaardige middenstander met een vaste baan voor het leven en een bijpassend salaris. Iedere morgen trok hij zijn nette kleren aan, vertrok richting kantoor, kroop achter zijn telraam en rekende er de hele dag lustig op los. Vervolgens kwam de computer. Geen probleem, de boekhouder paste zich (soms met enige moeite) aan en deed zijn berekeningen op het toetsenbord. Een stuk efficiënter, maar zeker geen bedreiging.

Boekhoudsoftware

Veel van deze boekhouders zijn inmiddels bijna toe aan hun pensioen. En dat is waarschijnlijk maar goed ook. Het is namelijk maar de vraag of het beroep de volgende golf in de voortgaande technologisering zal overleven: automatisering.

Binnen de boekhouding is dat overigens niets nieuws. Al vanaf 2012 spelen veel boekhoudkantoren in op geautomatiseerde boekhoudprogramma’s. Die installeert de ondernemer gewoon op zijn eigen computer. Hij vult de getallen in en het programma gooit er alle aangiftes, jaaropgaves en belastingdocumenten net zo netjes weer uit. De boekhouder is er echter nog niet verdwenen. Gaat dat met automatisering wel gebeuren?

Wat is het?

Om daar een antwoord op te geven is het belangrijk om de geautomatiseerde boekhouding eerst eens onder de loep te nemen. Wat is er nu zo radicaal anders aan? Het antwoord daarop zijn ‘koppelingen’. Het is in toenemende mate mogelijk om meerdere programma’s aan elkaar te koppelen, zodat gegevens automatisch worden doorgegeven. Maar we leggen je eerst uit hoe het systeem exact werkt.

Hoe werkt het?

Het boekhoudsysteem is de centrale spil, waaraan alles is gekoppeld. Om te beginnen natuurlijk je bankrekeningen. Het programma heeft daar toegang toe om iedere dag op een vast moment in één keer alle betalingen en incasso’s te regelen. Daar komt geen boekhouder meer aan te pas.

Natuurlijk moet het programma wel weten wat er dan precies moet worden verrekend. Daarvoor is speciale software ontwikkeld.  Die werkt zo goed dat je bij wijze van spreken al je facturen naar een gekoppeld e-mailadres kunt sturen. Het programma leest alle facturen uit, koppelt die aan openstaande rekeningen of inkoopfacturen en verrekent deze vervolgens helemaal automatisch.

De software houdt uiteraard ook alle betalingen bij, waardoor je een real-time overzicht hebt over al je betalingsverkeer, je bedrijfsresultaat, winst, inkoop enzovoorts. De klant hoeft daarbij niet zoveel te doen. De boekhouder krijgt alleen de facturen onder ogen die door het programma niet goed verwerkt worden. Op dit moment is dat rond de 10 procent.

Lopendebandboekhouder

Het is maar een voorbeeld, waarbij het in de verwachting ligt dat de zelflerende software in de toekomst alleen maar beter wordt; minder resulterende fouten, makkelijker in gebruik. De boekhouder wordt een soort van moderator: niet meer dan een controlerend orgaan. Gelukkig betekent dit niet dat de boekhouder volledig verdwijnt. Het leuke van zo`n boekhoudprogramma, gekoppeld en wel, is dat het heel veel data oplevert. Nog veel meer dan vroeger het geval was. Tevens valt een creatieve omgang met deze data nog lang niet efficiënt te automatiseren: zolang aangiftes omwegen toelaten, zal een account consultatief wenselijk zijn.

Één plus één is twee

Hoe werkt het? Een programma waarin bijvoorbeeld de logistiek wordt bijgehouden geeft heel goed aan welke spullen er binnen komen, op de planning staan om verkocht te worden en hoeveel voorraad er is. Het boekhoudprogramma meet de financiële kant hiervan. Koppel je de twee programma’s aan elkaar, dan wordt 1+1 ineens 2. Je kunt dan bijvoorbeeld zien hoeveel tijd er zit tussen de verzending van je goederen en de betaling daarvan.

Ook is het mogelijk om gegevens van je marketingcampagne op het internet te koppelen aan deze cijfers. Hoeveel is hierdoor verkocht? En hoeveel heeft dit extra opgeleverd? Was de campagne de moeite waard? Of toch zonde van het geld? Met goede boekhoudsoftware is dit een simpele druk op de knop.

Interpretatie

Het geeft ook direct aan waar de toekomst van de boekhouder ligt. Het is niet langer meer iemand die simpel cijfertjes doorrekent, maar iemand die een kei is in computersoftware en in staat is om al die data van elkaar te scheiden en te interpreteren. Verdwijnt de boekhouder dan? Nee, maar deze krijgt wel een meer adviserende functie dan vroeger. De boekhoudprogramma’s doen in de toekomst het werk. Ideaal.

Boekhouder als business consultant

Dat scheiden en interpreteren is de kern van waar het tegenwoordig om gaat bij data. Het verzamelen en combineren is niet zo moeilijker, maar het juist interpreteren daarvan is voorlopig nog een stap te ver voor de techniek. De boekhouder van de toekomst is iemand die één en één bij elkaar optelt en tot inzichten komt waar het bedrijf geen weet van heeft. Een business consultant dus, die aan de hand van cijfers hard maakt hoe de bedrijfsvoering verder kan worden verbeterd.

Enorme overstap

Er is dus zeker toekomst voor de boekhouder als beroep. De vraag is wel of dit ook geldt voor de boekhouders die nu nog traditioneel werken. Zij komen nu voor de vraag te staan wat ze willen: omscholen of een ander beroep zoeken. Als je daarbij weet dat veel oudere boekhouders hun carrière begonnen met een telraam (of hooguit een kamervullende IBM computer) dan is dit een ongelooflijke grote overgang. Eentje die vooral voor oudere boekhouders wellicht een stap te ver is.

Gebrekkig onderwijs

Ook het onderwijs heeft in veel gevallen nog weinig weet van het nieuwe boekhouden. Het vak economie op de middelbare school is nog hetzelfde als dertig jaar geleden. Veel jongeren kiezen voor MBO-studies economie of administratie, zonder dat ze beseffen dat hun opleiding compleet achterhaald is op het moment dat ze deze afronden. Ook hier zal binnenkort veel moeten veranderen.

Conclusie

De boekhouders van de toekomst hoeven zich niet druk te maken over hun baan. De hoeveelheid cijfers neemt alleen maar toe en interpretatie en advies levert een heel nieuwe bedrijfstak op. Wel is het zo dat, net zoals bij veel administratieve en financiële functies, er een heel ander soort boekhouder wordt gevraagd. Eentje die thuis is in programmeren, cloudapplicaties en marketingsoftware. Die draai is niet één-twee-drie gemaakt, maar is wel zonder meer de toekomst.

afbeelding van Redactie Baaz

Redactie Baaz | Redactie

Bekijk alle artikelen van Redactie